Commentaar op de gemeentelijke oplossing voor de Hertenkamp

Eerst een citaat uit het stuk dat naar de gemeenteraad ging en dat zo te zien aan de tekst van het waterplan Delft was ontleend:

"In het waterplan Delft - een gezamenlijk product van het hoogheemraadschap en de gemeente - is als ambitieniveau voor de waterkwaliteit geformuleerd: Water als Natuurgoed. Daarbij ligt het accent op de natuurfunctie. Het water is licht eutroof met grotendeels natuurvriendelijke oevers. De aanvoer van hemelwater via verhard oppervlak vindt zoveel mogelijk plaats via infiltratie (en vertraagde afstroming met het grondwater). Het risico op verontreinigingen is geminimaliseerd (geen overstortlocaties). Er komen veel oever- en waterplanten voor en er is een gevarieerde visstand met ook roofvis. Recreatie wordt alleen toegestaan als dat geen afbreuk doet aan de ecologische kwaliteit." (...) "De waterkwaliteit in het park is een belangrijk item. Deze moet goed blijven."

Figuur 1. Grijs gearceerd het gebied met het hoogste ambitieniveau: water als natuurgoed.

In deze twee citaten (die ook in de krant terecht kwamen) wordt voorbijgegaan aan de teruggelopen natuurkwaliteit van het water in het park. De wenselijkheid om tot een combinatie te komen van noodzakelijke hydrologische maatregelen en ecologisch herstel in de Hertenkamp wordt zo niet aannemelijk gemaakt. Waterkwaliteitsbeoordelingen, planteninventarisaties en meldingen van hengelaars hadden al jaren geleden aan het licht gebracht dat het met water en oevers in de Hertenkamp niet goed zat. De oevervegetaties zijn verruigd en hebben een zeer matige vitaliteit. De visstand is zeer eenzijdig: hoofdzakelijk karper, met als roofvis hoogstens enkele snoekbaarzen. Kortom: er zijn zones in de Hertenkamp met hoge natuurwaarden op het punt van o.a. broedvogels en paddestoelen (zie figuur 2), maar aquatisch gezien is het een probleemgebied. De ambities uit het waterplan Delft zijn nog zeer ver weg!

Figuur 2. Beoordeling van natuurwaarden in de Hertenkamp. Donkergroen = storingsgevoelig; lichtgroen = betrekkelijk storingsgevoelig.

Wat dit betreft is een grotere dynamiek in het water, die het gevolg is van het gebruiken van het centrale water voor de afvoerfunctie, zeer welkom. Vanwege de doorstroming (wat op zichzelf niet meer is dan probleemverplaatsing) maar nog meer vanwege de peilverschillen wordt een betere afvoer van afgestorven plantendelen uit de oevers en bladval van bomen bereikt. Op af en toe droogvallende oeverdelen kunnen nieuwe kiemen van oeverplanten zorgen voor nieuwe vitale planten. Kortom, door deze dynamiek ontstaan er gunstiger omstandigheden voor water- en oevernatuur, zélfs bij ongewijzigd trofieniveau.

Analyse

Zonder de verschillende facetten in de beoordeling al een precies gewicht toe te kennen, probeer ik verschillende factoren in de vergelijking te identificeren (+ positief, 0 neutraal, - negatief).

Gemeente Delft		Delfland's twee oplossingen
A. ruimtelijk helderste oplossing; concept van centraal water in park, van oost naar west	+	ruimtelijk veel minder helder; (afsnijding van hoek hertenweide zou dit bezwaar ondervangen)	-/0
B. natuurmaatregelen (nestgelegenheid voor oeverzwaluwen en/pf ijvogels) in hertenweide zullen weinig verstoring ondervinden	++	natuurmaatregelen aan de rand van hertenweide kunnen actiever beleefd worden, maar ondergaan meer verstoring	+
C. oevervegetatie en waterleven zal sterker beïnvloed worden door (te) grote bezetting van reeën, geiten, ganzen e.d., enerzijds door vertrapping (alleen in het deelgebeidje zelf), anderzijds door overmaat aan afspoeling van nutriënten (neem als toelaatbare maat eens 2 runderen per ha, zeg 6 stuks kleinvee per ha; aan die norm voldoet de huidige bezetting overigens wel).	-	trofie niet zo'n probleem	0
D. het hertenweide is - en blijft? - een wat hokkig afgescheiden deel van de Hertenkamp, bovendien wordt het terrein in tweeën geknipt, wat een extra brug nodig maakt.	-	deze oplossing pakt voor het noordelijk deel gunstiger uit; de begrenzing van de hertenweide is aldaar 'natuurlijker'	+
E. de verdeling van het af te voeren water over de beide "takken" zal minder gunstig zijn (hydrologisch gezien).	-	slechts weinig betere waterverdeling	-

De beoordeling van de punten C en E brengen ons tot een lichte aanpassing van de verschillende voorstellen waardoor naar mijn bescheiden mening de voordelen in stand blijven en de nadelen grotendeels worden ondervangen.

Voorstel

Het vierde alternatief neemt de hydrologische bezwaren weg en minimaliseert de bomenkap (Figuur 3). Nadeel is het grotere grondverzet ten opzichte van de eerdere Delfland-alternatieven (niet t.o.v. Delfts voorstel) en de verkleining van de dierenweide met ca 2500 m2, maar dat nadeel kleeft ook aan het gemeentelijk alternatief, waarbij de dierenweide bovendien in tweeën gedeeld wordt.

Figuur 3. Idee voor een vierde alternatief.

Figuur 4. De alternatieven 1 en 2 naast elkaar.