Nieuwsbrief
no. 32
februari 2001 -
augustus 2001
Initiatiefgroep
Natuurbeheer in Delft
samenwerking van
Commissie Natuur en Milieu, Imkervereniging, IVN, Milieudefensie,
Milieukompas, Natuurwacht, Vogelwacht en Werkgroep Groenbeheer
Nootdorp |
contactadressen: Leen van Doorn, Bizetstraat 23, 2625 AV Delft,
tel. 2561141, Gert Jan Majoor, Gandhilaan 67, 2622 GD Delft, tel.
2617728, Bertus Laros, Oostblok 160, 2612 PG Delft, tel. 2140836 en
Jacques Schievink, Maerten Trompstraat 17, 2628 RB Delft, tel.
015-2617035, e-mail ind@datadelft.com
A.
Gemeente Delft
| B.
Hoogheemraadschap van Delfland;
waterhuishouding
| C.
Planologie, streekzaken
| D.
Technische Universiteit Delft
| Losse
berichten
A.
Gemeente Delft
[A4] Wallertuin
Afgelopen najaar kwamen contacten tot
stand tussen de Initiatiefgroep en een groep bewoners van de
nabijheid van de Wallertuin. De samenwerking moet uitmonden in een
beheersplan voor deze bijna "vergeten" plek in de stad, dat mede moet
voorkomen dat deze interessante, verwilderde tuin van 2 hectare als
een ecologisch waardevolle kanttekening bij onze cultuur teloor
gaat.
Het beheersplan
dat aan de eigenaar voorgelegd zal worden, behelst enkele bescheiden
ingrepen, die tóch het ongerepte karakter van de tuin intact
laten:
|
Samenvatting
van de herstel- en onderhoudsmaatregelen
|
herstelmaatregelen
|
onderhoud
|
|
A. poel
|
- baggeren
-kapwerk aan zuidwestkant
|
- baggeren eens in
de 10 jaar
- jaarlijks de helft van de oever- en waterplanten
maaien
|
|
B Vochtig
bos
|
- dunnen
- graven van ondiepe ontwateringsgreppel naar
ringsloot
|
- eens in de 5
jaar dunnen herhalen
- jaarlijks greppel openhouden
|
|
C.
Kastanjebos
|
- geen
|
|
|
D.
vuilwaterriool
|
- lek
dichten
|
|
|
E.
Bramenstruweel
|
- 300 m2 bramen
verwijderen
|
- jaarlijks licht
onderhoud om het woekeren van de bramen tegen te gaan
- open plek 2x per jaar maaien
|
|
F.
Ringsloot
|
- scheppen van
verbreding op de plaats waar het slootje in de ringsloot
uitkomt
- baggeren ringsloot
|
- jaarlijks de
helft van de oever- en waterplanten maaien
- baggeren eens per 5 jaar herhalen
|
De begroting van de herstelmaatregelen komt uit ergens tussen de kf
10 en 15. Het moet niet te moeilijk zijn deze middelen te
vinden.
[A12] Bieslandse
Bovenpolder
De daadwerkelijke ontwikkeling van de
Bieslandse Bovenpolder blijft boeien. Hoewel een aantal
verschijnselen, zoals de uitbundige weidevogelpresentie op het slik
in de noordoosthoek en de begeleidende vegetatie van de biezenvelden,
in het ontwerp waren voorzien, toch is het ervaren van hoe dat
daadwerkelijk uitpakt altijd weer verrassend. Dat geldt ook voor de
Ooievaars van de Bieslandsekade, die er vaak foerageerden.
De oever langs het Kerkepad ondergaat
door de iets hogere waterstand een grondige (excuus voor een in dit
verband misplaatst woord) verandering. De vegetatie is er in eerste
aanleg minder gevarieerd door geworden (met erg veel zomprus en
moerasvergeetmijnietje), maar we verwachten dat die variatie na een
paar jaar wel terugkeert, zij het dat de vegetatie door de verlanding
van de oeverzone wel van karakter veranderen. Ook het grasland laat
de eerste tekenen zien van extensiever gebruik; het voorkomen van
veldgerst wijst daarop.
De aanleg van rillen van snoeihout
als vervanging van afscheidingen van prikkeldraad - voorlopig alleen
nog langs het Heempad - voegt verder nog veel natuurkwaliteit aan het
gebied toe, die niet eens in het oospronkelijke plan was
opgenomen.
Het ligt in de bedoeling van de
pachter om ook in de (beneden)Polder van Biesland dezelfde filosofie
(radicale integratie van natuur en agrarische bedrijfsvoering) in
praktijk te brengen. De discussies met de Dienst Landelijk Gebied
over de inrichting van die polder in samenhang met de Noordpolder van
Delfgauw maken het nog onzeker of dit zal lukken, want daar is men
meer begaan met het realiseren van taakstellingen aan oppervlakken
bos, die al 20 jaar geleden in beleidsnota's stonden dan met
creatieve oplossingen die recht doen aan veranderdende functies van
het open landschap en de drastisch uitgegroeide steden in deze
regio.
[A14] Delfts
waterplan
Oeverbeheersplan;
gemeentelijke werkgroep
Hoewel de werkgroep er een enigszins
bedaagd tempo op nahoudt, is er wel voortgang te melden. Na een
inventarisatie en beoordeling van de vaak erg kleine snippers
natuurvriendelijke oever die er in Delft zijn te vinden, is gekeken
naar enkele acute problemen met oevers in het Hof van Delftpark. Daar
valt te leren dat nog maar enkele jaren oude oeveroplossingen zich
anders gedragen dan in het ontwerp was voorzien. Dat geldt zowel voor
beschoeide als voor stukjes van natuurvriendelijke oevers. De
ontwerpers blijken weinig oog te hebben gehad voor de kracht van wind
en water en hoe je daar met liefst natuurvriendelijke middelen een
mouw aan past. Het PDF-bestandje (136 Kb) kan men hier
downloaden.
De werkgroep is nu toe aan het
uitwerken van twee sporen voor de aanpak van de oevers. Aan de ene
kant is bepalend de (potentiële) ecologische structuur in de
stad waartoe nog vele oevers moeten worden gereconstrueerd (onze
visie hierop staat op Delftsblauwe
structuur). En aan de andere
kant zijn het onderhoudsplan en eventuele calamiteiten (zoals de
problemen in het Hof van Delftpark) die de planning van de aanpak van
de oevers mede bepalen.
[A15]
Poptahof
De
DIOC "de ecologische stad" van de TUD organiseerde in april en mei
met betrokkenen (waterschap, gemeente, Delft Wonen, provincie
Zuid-Holland en ook de Initiatiefgroep) twee 'waterwerkbijeenkomsten'
over de herinrichting van de wijk Poptahof. Deze DIOC is betrokken
bij het plan van gemeente en woningcorporaties om in deze typische
begin zestiger-jarenwijk bij de herinrichting ambities te realiseren
die beantwoorden aan het Duurzaamheidsplan 2000-2003. met het
watersysteem
Onder leiding van Paul van Eijk
kwamen twee geanimeerde op de rol van water gerichte sessies tot
stand die interessante ideeën opleverden voor een geheel andere
aanpak. De - onder het bouwzand verstopte - loop van de aloude kreek
de Gantel biedt daarvoor aanknopingspunten (zie het prentje
hiernaast), maar ook het betrekken van het water bij buurtrecreatie
van de veelal allochtone wijkbewoners biedt interessante
mogelijkheden. Het is te hopen dat deze nog vage ideeën in het
verdere planproces een boeiende uitwerking ondergaan.
B.
Hoogheemraadschap; waterhuishouding
[B3]
Waterbeheer; discussie tussen groene
waterschappers
De digitale discussie die afgelopen
winter in groene waterschapskringen woedde over het oppervlaktewater
in Zuid-Holland, kwam opnieuw tot ontwikkeling toen Consept, het
samenwerkingsverband van zeven grote Zuid-Hollandse natuur- en
milieuorganisaties, met gebiedsvisies voor de verschillende regio's
op de proppen kwam. In die gebiedsvisies werden verschillende
doelstellingen van het waterbeheer soms onderling tegenstrijdig
ingezet, en dat lkte kritiek en nauwkeuriger formuleringen uit. Het
voert te ver deze soms technisch aandoende discussie hier weer te
geven. De webpagina gebiedsvisie
geeft een beeld van onze bijdrage.
Enkele van de discussianten hadden
overigens een plaatsje geboekt voor bustocht van 9 juli, die Consept
door ons gebied organiseerde. Bij de bergpolder bij Berkel,de
Akkerdijkse plassen, de Thijssevaart en de Bieslandse Bovenpolder
werd stilgestaan en konden uitvoeringsvormen van ambitieus
waterbeheer tot leven worden gebracht.
C.
Planologie; streekzaken
[C6] Vijfde
Nota Ruimtelijke Ordening
We schreven al bij een vorige
gelegenheid dat de 5e nota Ruimtelijke Ordening een zeer
teleurstellend stuk is:
- de nota vertoont een schrijnend
gebrek aan instrumentele invulling van de ideeën en een
misplaatst vertrouwen in verdere decentralisatie van de
ruimtelijke ordening
- er wordt onvoldoende afstand
genomen van het "accomoderen" van de vervoersvraag
- de Vierde Nota RO en de praktijk
van VINEX werd onvoldoende geëvalueerd
- de nota onthult een gebrek aan
visie op de ontwikkeling van de landbouw, bijvoorbeeld waar het
gaat om extensivering en biologische productie en het inspelen op
de verzilting
- de 5e nota volgt klakkeloos de
misvatting dat de glastuinbouw zich geconcentreerd en grootschalig
moet ontwikkelen.
De volledige, geïllustreerde
reactie van de Initiatiefgroep vindt u hier.
De minister kondigde eind augustus
aan dat de nota mede door de meer dan 1000 reacties zal worden
aangepast en eind 2001 naar de Tweede Kamer zal worden gestuurd. In
welke richting die aanpassingen gaan onthult hij nog niet.
[C9] Rijksweg
19 / A4
Gedeputeerde
Norder gaat onverdroten verder met zijn plan om met veel
inpassingsgeweld en het verwerven van draagvlak rijksweg A4 door
Midden-Delfland aangelegd te krijgen. In maart was er in Delft een
'werkatelier' met ruim 100 deelnemers, en eind mei in Vlaardingen een
'Kristallisatiedag'. Inderdaad, men kan de projectleiding bij de
provincie niet ontzeggen dat zij voor zullke kermissen originele
namen verzinnen.
Wat ons betreft blijven aan Norder's
initiatief twee - voor ons onoverkomelijke - feilen
kleven:
- het voorstellen alsof door
inpassingsmaatregelen (waarbij er van alles en nog wat wat in het
gebied speelt, met de haren bijsleept) het Midden-Delflandse
gebied aan 'kwaliteit' zal winnen als het ontbrekende stuk van de
A4 wordt aangelegd, is wat ons betreft pure
reclamepraat
- de discussie over nut- en
noodzaak van het wegvak door Midden-Delfland, m.n. het dubieuze
verkeers- en bereikbaarheidsrendement van de weg, wordt nog steeds
uit de weg gegaan.
Niettemin lijkt het erop dat Norder's
vondst om de belanghebbenden en insprekers in tot 'productgroepen'
gedoopte werkgroepen te stoppen en daar voorstellen voor
deelproblemen te laten uitbroeden, succes heeft. Door hier en daar in
zo'n deelgezelschap aan een deelnemer een bot toe te werpen, kun je
onwillige honden toch tot het hoopvol kwispelen van de staart
bewegen.
[C11]
Structuurplan Haaglanden
Na een voorontwerp van het
structuurplan (ons commentaar op dat oude stuk staat hier
en is grotendeels nog van kracht), publiceerde het stadsgewest dan
een ontwerp van het structuurplan. Hebben al die jaren van overleg en
studie ons een flitsend stuk opgeleverd? Wij denken van niet, de
aardige typografie, de toezegging van een extra accent op groen en
mooie plaatjes ten spijt.
Het
document brengt tal van plannen die in het gebied spelen maar waar je
eigenlijk alleen maar verspreid informatie over kon vinden, in een
stuk bij elkaar. Maar veel verder dan een beschrijving daarvan en van
het huidige ruimtegebruik in het Haaglandse gebied, komt het plan
eigenlijk niet;voor het stadsgewestelijk bestuur is het voldoende om
van een "integratiekader" te spreken. De enige bovengemeentelijke
ambitie die met enige moeite uit de tekst op te duiken valt, is de
groene zone langs Zweth en Vliet "die geheel Haaglanden doorsnijdt".
Het aaneensmeden van deze "losse kralen tot een ketting" heeft het
tot 'kernpunt' gebracht.
Ook in dit stuk - het is de zoveelste
keer - pakt het structuurplan uit met een verhaal alsof het
stadsgewest en niet de waterschappen over het waterbeheer gaan.
Natuurlijk, de consequenties van de eisen van waterbeheer voor de
ruimtelijke ordening zijn onderwerp van onderhandelingen tussen de
verschillende overheden, maar de verwoording door het stadsgewest is
zo merkwaardig dat je je afvraagt of ze bij het stadsgewest wel weten
hoe de verhoudingen liggen. Als men zich wat coöperatiever zou
opstellen, dan zou vermoedelijk ook voorkomen zijn dat in de tekst
een pijnlijke beginnersfout als op p. 50 zou zijn gemaakt: "In de
(veen)weidegebieden van Midden-Delfland-Akkerdijkse Plassen (...) zal
beperktere drooglegging de bergingsmogelijkheden voor water moeten
vergroten ", een vergissing die tot enige vrolijkheid aanleiding
geeft.
Onze kritiek op plannen als het
Integraal Ontwikkelingsplan Westland, de Westlandse zoom, de
én-én benadering van het vervoer en nog vele andere
zaken hebben we op andere plaatsen al voldoende uiteengezet. Nieuw is
de uiteenzetting in het hoofdstuk over het "Formele Kader", waaruit
we niet anders kunnen concluderen dan dat het structuurplan wringt
met het streekplan. Het structuurplan mag dan voor het stadsgewest
'input' zijn voor het streekplan, het is uitgesloten dat er tussen
stadsgewestelijk structuurplan en het streekplan geen kleine of grote
verschillen zullen optreden. Dat maakt het acteren door burgers in
procedures waarbij lokale plannen aan deze plannen getoest worden,
tot een nog hachelijker zaak dan het gewoonlijk al is.
De provincie is trouwens in dezelfde
periode het proces naar een nieuw streekplan Zuid-Holland West
gestart met de publicatie van de Nota Koersbepaling Zuid-Holland
West. De verschijning van dat stuk is voor ons aanleiding geweest
om ons de moeite van het sturen van een reactie naar het stadsgewest
te besparen. Want een stuk dat een tenenkrommend uitgangspunt als
"Haaglanden moet hoog in de top-drie van de meest aantrekkelijke
regio's van Nederland blijven" heeft (beseffen de bestuurders wel wat
daar staat?), valt nauwelijks serieus te nemen.
[C21]
Groenstructuurplan gemeente
Nootdorp
Na het nogal vlakke stuk dat de
gemeente Nootdorp een jaar geleden ter tafel legde, bevat het nieuwe
concept van het groenstructuurplan, opgesteld door groenteam,
een bemoedigende aanzet tot introductie van stadsnatuur in een
zich hevig uitbreidende bebouwde kom. In de "accentzones" en
"bebouwingszones" ligt het accent resp. veel minder en minder op
natuur, maar het lijkt erop dat men in een gemeente met een
tuinbouwcultuur nu toch een andere richting inslaat. Op 11 september
overleggen gemeentebestuur en ontwerpers met diverse
partijen.
D.
Technische Universiteit Delft
[D5] Oevers TU-wijk;
Thijssevaart
Begin juli, op een warme ochtend,
viel ons de eer te beurt om het overleg van de ecologen die bij het
WL|Delft werken, op te vrolijken met een excursie langs de oevers van
de Thijssevaart. Ook de beheerder van het WL|terrein deed mee. De
ervaringen met de boeiende ontwikkeling van de oever, vegetatie en
levensgemeenschap konden zo eens uitvoerig worden toegelicht. We
rekenen erop dat deze nieuwe tak aan ons netwerk bij nieuwe en
verdergaande initiatieven op het gebied van water en oevers nog flink
van pas zal komen!
Losse
berichten
- Aanbevolen links
- AVN 75 jaar
De Algemene Vereniging voor
Natuurbescherming voor 's-Gravenhage jubileert met
- een speciale dag op
29
september (10.00 uur) voor
leden op Duidigt; vanaf 13.00 uur naar verschillende
bezienswaardigheden
- een symposium "Den Haag 2026, een
groene stad aan zee?" - vrijdag 5
oktober in de Nieuwe Kerk in
Den Haag
Zie verder http://www.avnnatuurbescherming.nl
- Cursus Wilde Planten
De lokale KNNV houdt binnenkort weer
een cursus wilde planten. Data: 3 woensdagvonden, 5/9, 12/9, 19/9 en
een excursie op zaterdag 15 september (20.00 &endash; 22.00 uur). De
cursus vindt plaats in Natuur- en milieucentrum De Papaver, Korftlaan
6, 2616 LJ Delft. Kosten fl 40,--. Opgave (015) 213 86 57 of email
afd.RegioDelft@knnv.nl
Met deze cursus leren de cursisten de
algemene planten die in de Delftse regio voorkomen op naam te
brengen. Dat zullen ze leren door middel van een zeer hanteerbaar
boek met zeer heldere tabellen. Verder zullen de deelnemers gewend
raken om natuurwaarnemingen op te schrijven.
- Literatuuraanwinsten
Initiatiefgroep in de periode februari - augustus
2001
[de
complete
literatuurlijst
waarover de Initiatiefgroep de beschikking heeft staat ook op deze
netplek ]
- Anders omgaan met water,
Waterbeleid in de 21e eeuw, box met de gedrukte versie van drie
kabinetstandpunten, Ministerie van Verkeer en Waterstaat, december
2000 - Anders omgaan met water, Waterbeleid in de 21e eeuw -
Ruimte voor de rivier: de uitwerking voor de grote rivieren - 3e
kustnota, trends en toekomst, de uitwerking voor de
kust
- Plantago versie 1.2,
programma voor het invoeren van plantengegevens (onder windows
helaas)
- De Kracht van het
Westland, economische thermometer 1999, Rabobanken en Kvk,
december 2000
- Wegwijzer directie Water en
Milieu, prov. Zuid-Holland, jan 2000
- Programma "BMW in uitvoering"
2000-2004, prov. Zuid-Holland, jan 2001
- Ruimte voor schoon water,
verslag van studiedag i.h.k.v. Kaderuitbouw Consept van
24-11-2000; zie ook gebiedsvisie
- Parels van vernieuwend
waterbeheer, voorbeeldenboek, gezamenlijke overheden, feb
2001
[behandeld worden:
- ABCDelfland
- gestuurde waterberging in de
Bossche Broek
- water conserveren in het
boerenland van het Nederlands-Belgisch grensgebied
- de Hunze krijgt zijn oude
meanders weer terug
- anticiperen op gedrag van
bewoners in Leidsche Rijn
- Nederlands geld voor Duitse
berging bij Xanten
- vernatting van het
natuurgebied De Skarlannen
- regenwater afkoppelen in
bestaande wijk in Dordrecht
- Aakvlaai polder toegevoegd aan
de uiterwaarden bij Dordrecht
- de kerf bij Bergen aan
Zee]
- Inspiratieboek Intensief
Ruimtegebruik op Bedrijventerreinen, StIR, ministerie van
VROM, november 2000
- Bos en Lommerplein e.o.,
Amsterdam, de sprong over de snelweg, StIR voorbeeldproject,
ministerie van VROM, november 2000
- Naar een duurzaam Poptahof in
de 21e eeuw, een verkenning van de kansen, DIOC De ecologische
stad, jan. 2000
- Jaarverslag Zuid-Hollands
Landschap 2000, Rotterdam 2001
- Jaarverslag Zuid-Hollandse
Milieufederatie 2000, Rotterdam 2001
- Beleidsvoornemen Provinciaal
Economische Visie, GS van Zuid-Holland, 6 maart
2001
- Greenport Zuid-Holland,
van groot belang voor een vitale Randstad, gezamenlijke
promotiefolder van HWV, WLTO, Rabobanken, Bloemenveiling Holland,
Kamer van Koophandel e.a. (een fraaie coalitie ...)
- Netwerken met kansen,
sturen van duurzame stedelijke ontwikkeling, Stichting Natuur en
Milieu, dec. 2000
- De Groene Grens, zes
notities bij grondpolitiek in Nederland, Jan Willem van Gelder
(red.), Van Gorcum, Assen 2001
- Delft University Technopolis,
business campus, TU Delft, gemeente Delft, Bouwfonds en ING
vastgoed (promotie vouwblad over TU-zuid gebied)
- Hacoberm II, eindrapport
van een haalbaarheidsstudie naar de habitat- en corridorfunctie
van wegbermen, M. van Eupen en J.P. Knaapen, Alterra i.o.v. DWW,
Wageningen 2000
- Beleidsplan Milieu en Water
2000-2004, samenvatting, provincie Zuid-Holland, mei
2001
- Groenblauwe Slinger, stad en
land in balans, folder met samenvatting, april 2001 (nieuwe
feiten die er uit te halen zijn: plan Norder voor Midden-Delfland
wordt onderdeel van het "tijdpad" gemaakt / in 2001 vaststelling
aankoopstrategie / in 2002 wordt MER groenzone afgerond / in zomer
2001 komt een website over de GBS beschikbar)
- De vogels van Delft en
omgeving in 2000, Vogelwacht Delft en Omstreken,2001
(de broedvogelbevolking op Akkerdijk en in het krekengebiedje
ontwikkelt zich spectaculair, maar dat neemt niet weg dat deze
verslagen aanzienlijk meer aan ons inzicht zouden bijdragen als er
voor de verschillende gebiedjes tijdreeksen zouden worden
opgenomen! Wat tekstverwerking betreft is dat toch een fluitje van
een cent?!)
- Regionaal Structuurplan
Haaglanden, Haaglanden, groene schakel in de Randstad,
voorlopig ontwerp 23 mei 2001
- Meer natuur op Delftse
oevers, publieksfolder gemeente Delft, mei 2001
- Landschap als geschiedenis,
mens en natuur zorgen voor verscheidenheid in Zuid-Holland,
Mieneke Doorman e.a., Landschapsbeheer Zuid-Holland
- DCBA-kwartet Duurzaam
Bouwen, SOM-DIOC De ecologische stad - BOOM
- Rondje Rijnmond, spel voor
ecotrippers, DCMR
- Jaarverslag en
milieujaarverslag 2000 van het Hoogheemraadschap van Delfland,
special van Delflands Peil, juni 2001
- Het milieu in de regio
Rotterdam 2001, Milieumonitoring Stadsregio Rotterdam, juni
2001
- Infrastructuur en natuur;
versnippering en ontsnippering,nationaal overzicht in het kader
van COST-actie 341 / DWW Ontsnipperingsreeks deel 39, DWW, juni
2001
- Prins Clausplein: van
knoopppunt naar 'Bestemming Haaglanden', op weg naar een
geïntegreerde en gefaseerde metamorfose, Kamer van Koophandel
Haaglanden, juni 2001
- Technisch Rapport Waterkerende
Grondconstructies, Geotechnische aspecten van dijken, dammen
en boezemkaden, Technische adviescommissie Waterkeringen (zg. cie
Van der Kleij), Den Haag juni 2001 (zie ook http://www.waterland.net/taw)
- Groenstructuurplan gemeente
Nootdorp 'Van dorp tot dorpslandschap', concept juli
2001
- Nota Koersbepaling
Zuid-Holland West (eerste stap naar een nieuw streekplan
Zuid-Holland West), mei 2001
- 3D Duurzaamheidsplan Delft
2000-2003, gemeente Delft (vastgesteld 28 oktober
1999).
- Delftse Duurzaamheidsmonitor
2000
Bijeenkomsten
- 26 september - werkgroep oevers
gemeente Delft
- 14 november 13-17 u. - provincie
Zuid-Holland - uitvoering Beleidsplan water en milieu
Nieuwe webpagina's op de netplek van
de Initiatiefgroep Natuurbeheer in Delft
Laatste wijziging: 1 september 2001, ind@datadelft.com
